ประสาทสัมผัส (Sensory)  มีความเกี่ยวข้องกับภาวะสมองเสื่อมอย่างไร
	ประสาทสัมผัส (Sensory) หมายถึง การรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสของมนุษย์มีอยู่ 5 หมวด ได้แก่ การมองเห็น การได้ยิน การรับรู้กลิ่น การลิ้มรส และการสัมผัส ประสาทสัมผัสเหล่านี้มีความสำคัญต่อการเรียนรู้ การสื่อสาร และการดำเนินชีวิตประจำวัน
Dementia หมายถึง ภาวะสมองเสื่อม เป็นภาวะที่สมองเสื่อมถอยลง ทำให้สูญเสียความสามารถในการจำ คิดวิเคราะห์ ตัดสินใจ และทำหน้าที่ต่างๆ ของสมอง เช่น การสื่อสาร การเรียนรู้ และการเคลื่อนไหว และที่สำคัญคือทำให้ประสาทสัมผัสเสื่อมถอยลงด้วย
ซึ่งภาวะสมองเสื่อมสามารถส่งผลกระทบต่อประสาทสัมผัสทั้ง 5 ได้ ดังนี้
✅การมองเห็น ผู้มีภาวะสมองเสื่อม อาจมีปัญหาในการมองเห็นภาพชัด มองเห็นสีสันไม่ถูกต้อง หรือมองเห็นภาพซ้อน
✅การได้ยิน ผู้มีภาวะสมองเสื่อม อาจมีปัญหาในการได้ยินเสียง แยกแยะเสียง หรือเข้าใจความหมายของเสียง
✅การรับรู้กลิ่น ผู้มีภาวะสมองเสื่อม อาจมีปัญหาในการรับรู้กลิ่นหรือแยกแยะกลิ่น
✅การลิ้มรส ผู้มีภาวะสมองเสื่อม อาจมีปัญหาในการลิ้มรสหรือแยกแยะรสชาติ ทำให้ไม่อยากอาหาร
✅การสัมผัส ผู้มีภาวะสมองเสื่อม อาจมีปัญหาในการสัมผัสหรือรับรู้ความรู้สึกจากสัมผัส และการรับรู้อุณภูมิร้อน/เย็น
ปัญหาประสาทสัมผัสในผู้มีภาวะสมองเสื่อม อาจทำให้ผู้มีภาวะนี้เกิดความสับสน หงุดหงิด และวิตกกังวล นอกจากนี้ยังอาจทำให้ผู้มีภาวะนี้ขาดความมั่นใจในตนเองและปฏิเสธการเข้าสังคมได้
แนวทางการดูแล และการออกแบบสำหรับผู้มีภาวะสมองเสื่อม ที่มีปัญหาประสาทสัมผัส มีดังต่อไปนี้
1️⃣ประเมินปัญหาประสาทสัมผัสของผู้มีภาวะสมองเสื่อมอย่างละเอียด โดยแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านประสาทสัมผัส
2️⃣จัดสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม เช่น ปรับแสงสว่าง เสียงรบกวน และการจัดวางเฟอร์นิเจอร์ให้เหมาะสมกับผู้มีภาวะสมองเสื่อม
3️⃣ใช้อุปกรณ์ช่วย เช่น แว่นตา ไม้เท้า และหูฟัง
4️⃣กระตุ้นประสาทสัมผัสของผู้มีภาวะสมองเสื่อม เช่น พาผู้มีภาวะสมองเสื่อมไปเดินเล่นในที่ที่มีสีสันสดใส ฝึกทำอาหารที่มีกลิ่นหอม หรือใช้ดนตรีบำบัด
การดูแลผู้มีภาวะสมองเสื่อมที่มีปัญหาประสาทสัมผัสอย่างเหมาะสมจะช่วยให้ผู้มีภาวะสมองเสื่อมและผู้ดูแล สามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพมากขึ้น